I­su­ma­gi­sas­saq 6

I­su­man­naat­suu­tit­si­nis­saq eq­qaa­mal­lu­gu

I­su­man­naat­suu­tit­si­nis­saq eq­qaa­mal­lu­gu

Sooq IT-mik i­su­man­naat­suu­tit­si­neq?

Cy­ber aq­qu­ti­ga­lu­gu a­jor­tu­mee­ri­ne­rit sul­lif­fe­qar­fiit ta­maa­sa eq­qor­sin­naa­vai. Taa­maat­tu­mik IT-mik i­su­man­naat­suu­tit­si­neq pi­ngaa­ru­te­qar­poq, su­lif­fe­qar­fi­up a­tor­tu­i­sa aam­ma i­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­saa­ta­i il­ler­sor­ne­qar­ne­ran­ni.

Si­or­na­ti­gut IT-mik i­su­man­naat­suu­tit­si­neq eq­qar­saa­ti­gi­si­man­ngik­kus­si­uk, taa­va a­tor­tut e­lektro­niski­u­sut aal­lar­tif­fi­gi­si­git i­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sa­nik su­li­a­qar­nis­sin­nut a­tuk­ka­si, tas­sa im­mik­kut il­ler­sor­ne­qar­tus­sat, soor­lu as­ser­suu­ti­ga­lu­git peq­qis­sut­si­mut paa­sis­su­tis­sat, i­nuup nor­mu­i (CPR) aam­ma meeq­qat pil­lu­git up­per­nar­saa­tit. A­tor­tut e­lektro­niski­u­sut tas­saap­put soor­lu PC, tablet, mo­bil, USB-stik aam­ma har­d­diski. Ki­si­an­ni eq­qaa­mal­lu­gu IT-mut aq­qu­tit ta­mar­mik qu­lar­naar­ne­qas­sa­pput cy­ber aq­qu­ti­ga­lu­gu a­ju­tu­mee­ri­niarner­nut il­ler­su­i­ner­mi.

I­su­man­naan­ne­ru­su­mik su­li­a­rin­nit­tar­nis­sa­mut si­un­ner­suu­tit pit­saa­sut

IT-p i­su­man­naat­suu­nis­saa pil­lu­gu Sik­ker­Di­gi­tal-ip si­un­ner­suu­tit pit­saa­sut 7-uk ka­ter­sor­pai, taak­ku su­lif­fe­qar­fiit mi­ki­sut a­ngi­suul­lu di­gi­ta­lik­kut tun­nga­vi­u­su­mik i­su­man­naat­suu­tit­si­nis­saan­nut i­ki­or­sin­naa­vaat :

  1. Paa­sis­su­tis­sat pi­ngaa­ru­te­qar­tut aam­ma a­tor­tut suu­ne­rat paa­sik­kit
  2. Progra­mit nu­tar­tik­kit, tas­su­nga i­lan­ngul­lu­git ap­pli­ka­ti­o­nit, i­nger­laa­var­tu­mik
  3. Anti­vi­rus aamma fi­re­wal­l pis­sar­si­a­rik­kit*
  4. Paa­sis­su­tis­sat PC-mut i­nger­laa­var­tu­mik toq­qor­tak­kit (backup), eq­qaa­mal­lu­gu­lu har­d­diski­mut al­la­mut ko­peer­tar­nis­saat, cy­be­ri aq­qu­ti­ga­lu­gu saas­sun­ne­qar­sin­naan­ngit­su­mut
  5. E-ma­i­lit aar­le­ri­nar­tut paa­si­sin­naa­ler­nis­saat i­lik­ka­ruk
  6. I­ser­nis­sa­mut na­lu­naar­suu­tit (ko­der) a­jor­nar­tut su­li­a­rik­kit aam­ma ki­naas­sut­si­mut i­li­sa­rin­nis­su­tit ar­lal­lit a­tuk­kit, inter­net aq­qu­ti­ga­lu­gu i­ser­fi­gi­ne­qar­sin­naa­su­nut ta­ma­nut 
  7. IT-mik pi­sif­fi­gi­sar­tak­kan­nut pi­si­a­vit i­su­man­naat­suu­nis­saat pi­u­ma­sa­ri­sa­ruk.

*Paa­sis­su­tis­sa­nik Nak­ku­til­lii­so­qar­fi­up pi­u­ma­sa­qaa­ti­gin­ngi­laa su­lif­fe­qar­fiit paa­sis­su­tis­sa­nik nak­ku­ti­gin­nin­ner­mut ma­lit­ta­ri­sas­sat eq­quut­sin­ni­ar­lu­git aa­la­ja­nger­si­ma­su­nik IT-mik aaq­qii­ner­nik su­lif­fe­qar­fiit pi­si­sar­nis­saat, soor­lu aam­ma u­a­gut su­lif­fe­qar­fin­nit nam­mi­ner­sor­tu­nit IT-nut a­tor­tu­nik i­ma­luun­niit pik­ko­ris­sar­ner­nik su­le­qa­te­qar­tan­ngit­su­gut.

Al­la­nut i­mis­su­ti­ga­lu­git su­li­as­san­ngor­tit­si­sar­pit ?

IT-mik i­nger­lat­si­neq aam­ma it-mik i­su­man­naal­li­saa­neq al­la­nut su­li­as­san­ngor­til­lu­gu i­mis­su­ti­gi­si­ma­guk­ku, taa­va il­lit a­ki­sus­saaf­fi­gis­sa­vat pi­sif­fi­gi­sar­tak­kan­nut eq­qor­tu­nik pi­u­ma­sa­qaa­te­qar­nis­saq.

Su­li­a­qar­lu­tit pe­ri­u­se­ri­sar­tak­kan­nut i­su­man­naal­li­saa­neq eq­qar­saa­ti­gi­sa­ruk

I­su­man­naat­suu­tit­si­nis­sa­mut sil­li­mas­su­tit a­tor­lu­ar­ne­qar­ne­ru­sin­naap­put i­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sat qa­noq nak­ku­ti­gi­sin­naa­ne­raat su­li­sut pi­vi­u­su­mik i­li­si­map­pas­suk. I­li­si­ma­saq ta­man­na pi­giin­nar­ne­qas­saaq i­nger­laa­var­tu­mil­lu tul­lu­ar­sar­tar­lu­gu, taa­ma­tut su­li­sut ta­ma­ti­gut i­li­si­mas­sam­mas­suk i­su­man­naat­su­mik su­li­nis­sar­tik.

U­a­ni si­un­ner­suu­tit pit­saa­sut ar­la­qar­tut pis­sar­si­a­ri­sin­naa­va­tit, taak­ku ul­lu­in­nar­ni su­li­a­qa­rer­mi pe­ri­ut­si­nut pit­saa­su­mik i­su­man­naat­suu­tit­sis­sap­put – aam­mat­taaq a­nger­lar­si­maf­fim­mi su­li­a­qa­raan­ni. 

Taa­va aar­le­ri­nar­tor­si­us­san­ngi­la­tit sul­li­ta­tit, a­tor­fi­lit­ta­tit i­ma­luun­niit su­lif­fe­qar­fim­mut tun­nga­sut pil­lu­git paa­sis­su­tis­sa­nik a­ku­e­ri­saan­ngit­su­mik al­lat ta­kun­nis­sin­naa­nis­saan­nut. Ta­ma­tu­ma­ni min­ner­paa­mik Wi­Fi-a­tor­tuu­ti­vit a­jor­nar­lu­in­nar­tu­mik paa­si­u­mi­naal­li­sar­ne­qas­saaq, aam­ma Wi­Fi-a­tor­tuu­tin­nut i­ser­nis­sa­mut a­qun­nis­saa­nul­lu ko­det nam­mi­neq toq­qar­ne­qas­sap­put, ta­ki­suu­jul­lu­til­lu aam­ma paa­si­u­mi­naat­suus­sal­lu­tik. Tas­sa pi­sa­ri­a­qan­ngip­pat aam­mat­taaq inter­net­ti­mit Wi­Fi-a­tor­tup a­qun­ne­qar­sin­naa­nis­saa­nut mat­tul­lu­gu.

Taa­va a­tor­tuu­ti­tit e­lektro­niski­u­sut aq­qu­ti­ga­lu­git sul­li­tan­nut i­ma­luun­niit a­tor­fi­lit­tan­nut i­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sa­nik a­ku­e­ri­saan­ngit­su­mik ta­kun­nit­to­qar­nis­saa aar­le­ri­naa­te­qas­san­ngi­laq. 

U­nga­si­a­nit su­li­gaa­nga­vit eq­qaa­mas­sa­vat a­tor­tuu­ti­vit e­lektro­niski­u­sut i­su­man­naat­suu­tin­nis­saan­nut, soor­lu su­lif­fin­ni­sut. Aam­mat­taaq ma­lu­gi­ni­ar­tas­sa­va­tit a­va­ta­ngii­si­tit, soor­lu ass. qi­mut­tu­it­su­ni i­ma­luun­niit bus­si­ni su­li­a­qa­ru­it, taak­ku­na­ni i­nu­it a­mer­la­suut skær­min­ni ma­lin­naa­sin­naam­ma­ta i­ma­luun­niit o­qa­lun­nin­nik tu­sar­naar­sin­naam­ma­ta. A­tor­tut e­lektro­niski­u­sut a­jor­nan­ngil­lu­in­nar­tu­mik aaq­qin­ne­qar­sin­naap­put toq­qor­si­vit­taa­ni (har­d­disk/so­lid sta­te dri­ve), al­las­si­ma­sat toq­qor­ne­qar­si­na­sut a­tu­a­ru­mi­naat­tun­ngor­tin­ne­qar­sin­naap­put, taa­maa­li­tik paa­sis­su­tis­sat toq­qor­ne­qar­si­ma­sut til­lin­ne­qa­ru­nik i­su­man­naat­suus­sap­put.

A­tor­tu­tit e­lektro­niski­u­sut, soor­lu ass. mo­bi­li, tv, pc aam­ma tablet, i­gin­ngin­ne­ran­ni qu­lak­kiis­sa­va­tit a­tor­tuu­tin­ni i­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sar­ta­qan­ngin­nis­saat. A­tor­tut i­laat a­tor­to­qar­put paa­sis­su­tis­sa­nik ta­ma­nik pii­aa­sar­tu­nik, taa­maan­ngip­pal­li i­lis­si nam­mi­neq pii­aa­nis­saq i­su­ma­gis­sa­var­si, i­ma­luun­niit a­tor­toq pi­sif­fi­gi­sa­mut tun­ni­ul­lu­gu, tas­sa­ni pii­aa­nis­saq i­su­ma­gi­ne­qas­sam­mat a­tor­tup a­toq­qi­lin­ngin­ne­ra­ni. Ta­ma­tu­mun­nga i­lan­ngul­lu­gu qu­lak­kiis­sa­vat paa­sis­su­tis­sat kik­kun­nil­luun­niit ar­laan­nit a­taa­sin­ngu­a­mil­luun­niit i­ser­fi­gi­ne­qar­nis­saat, soor­lu as­ser­suu­ti­ga­lu­gu paa­si­u­mi­naal­li­saa­nik­kut. 

I­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sat i­su­man­naat­suu­tin­nis­saan­nik eq­quut­sit­sin­ngin­neq pi­sin­naa­voq up­per­nar­saa­tit pap­pi­a­ran­ngor­ti­tat aam­ma a­tor­tut e­lektro­niski­u­sut i­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sar­tal­lit nak­ku­ti­gi­ne­qa­ra­tik qi­man­ne­qa­raa­nga­ta su­miif­fin­ni su­sas­sa­qan­ngit­su­nit ta­ku­ne­qar­sin­naa­sun­ngor­lu­git. Na­li­ngin­naa­su­mik tas­saa­sin­naap­put ho­te­li­mi, bii­li­ni i­ma­luun­niit qi­mut­tu­it­su­ni. Up­per­nar­saa­taa­ti­tit aam­ma a­tor­tu­tit a­tor­ne­qan­ngik­kaa­nga­ta i­su­man­naat­su­mii­tit­tak­kit.  

Ta­ma­ti­gut nak­ku­ti­gi­sa­ruk ki­na a­tor­tu­nut aam­ma il­luu­ti­nut sor­ler­nut i­ser­sin­naa­ner­soq, aam­ma sooq i­ser­sin­naa­sar­ner­sut. A­tor­tuu­tin­nut aam­ma il­luu­tin­nut kik­kut ta­mar­mik i­ser­sin­naa­tit­tas­san­ngi­la­tit, i­su­man­naat­suu­nis­saq a­jor­tit­tar­mat aam­ma nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sat i­su­man­naat­suu­tin­nis­saat aar­le­ri­nar­si­sar­mat. Taa­maat­tu­mik i­ser­to­qar­sin­naa­ne­ra kil­li­ler­sor­ne­qas­saaq, taa­ma­tut i­nu­it su­li­ner­mut a­ta­til­lu­gu i­ser­nis­sa­mut pi­sa­ri­a­qar­tit­si­sut ki­si­mik i­ser­sin­naa­sun­ngor­lu­git. Su­li­soq so­raar­pat i­nger­laan­naq i­su­ma­gis­sa­vat taas­su­ma a­tor­tu­nut il­luu­ti­nul­lu i­ser­sin­naa­jun­naar­nis­saa.   

A­ki­sus­saaf­fe­qar­ne­rit aam­ma i­lin­nut aar­le­ri­nar­tut il­lit kil­li­ler­sin­naa­va­tit i­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sa­nik a­mer­la­ne­ru­su­nik aam­ma pi­sa­ri­a­qar­tu­mit si­vi­su­ne­ru­su­mik toq­qor­taa­te­qan­ngin­nik­kut. I­kin­ne­ru­su­nik paa­sis­su­tis­sa­nik pi­gi­sa­qa­ru­it taa­va aar­le­ri­naa­til­lit i­kin­ne­rus­sap­put, paa­sis­su­tis­sat su­sas­sa­qan­ngit­su­nit pis­sar­si­a­ri­ne­qas­sa­ga­lu­ar­pa­ta as­ser­suu­ti­ga­lu­gu cy­ber aq­qu­ti­ga­lu­gu saas­sus­si­ner­mut a­ta­til­lu­gu.

Inuk pillugu paasissutissat qaqugu toqqortaatigisinnaaneritit atuaruk isumagisassami 3-mi.

Ma­lu­gi­ni­ar­tas­sa­vat i­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sa­nik qa­noq nas­sit­si­ner­su­tit aam­ma pis­sar­si­ner­su­tit, im­mik­kut i­su­man­naat­suu­tin­nis­saan­nik pi­u­ma­sa­qaa­ti­ta­qar­tu­nik, soor­lu ass. peq­qis­sut­si­mut tun­nga­su­nik paa­sis­su­tis­sa­nik, cpr-nor­mu­nik aam­ma pil­laa­ti­si­ma­ner­mut up­per­nar­saa­tit.

I­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sa­nik nas­sit­si­nis­saq i­ma­luun­niit pis­sar­si­nis­saq toq­qa­ruk­ku, pi­ngaar­ner­paa­voq i­su­man­naat­su­mik at­ta­ve­qa­qa­ti­giin­nis­sap toq­qar­nis­saa, i­nuk pil­lu­gu paa­sis­su­tis­sat kuk­ku­su­mut an­ngun­nis­saat pin­ngit­soor­tin­ni­ar­lu­gu.

Na­li­ngin­naa­su­mik e-ma­il aq­qu­ti­ga­lu­gu i­su­maat­su­mik at­ta­ve­qa­qa­ti­gi­sa­qar­sin­naa­vu­tit.

Mi­tID a­tor­lu­gu aam­mat­taaq Di­gi­tal Post i­su­man­naat­su­mik at­ta­ve­qa­qa­ti­giit­to­qar­tar­poq. Al­lak­ka­nik i­ma­luun­niit poor­tuk­ka­mik al­lak­ke­ri­sar­fik­kut nas­sit­si­neq aam­mat­taaq at­ta­ve­qa­qa­ti­giin­ne­ru­voq i­su­man­naat­soq.

Eq­qaa­mal­lu­gu a­tor­tut e­lektro­niski­u­sut, soor­lu ass. USB-stik, pc i­ma­luun­niit har­d­disk nas­si­un­ne­ran­ni taak­ku­nan­nga a­taa­si­ak­kaa­nit paa­sis­su­tis­sat paa­si­u­mi­naal­li­sar­ne­qas­sap­put, a­tor­tu­mik pis­sar­si­sup i­ser­nis­sa­mut ko­de­mik mi­si­lii­sa­qat­taan­ngin­ni­as­sam­mat taa­maa­lil­lu­ni­lu paa­sis­su­tis­sat paa­si­u­mi­naal­l­li­sak­kat paa­si­sin­naan­ngor­lu­git.

Oqaluttuat

Nalunaarsuutit illersornissaat ulluinnarni qanoq isumaqarnersoq pillugu oqaluttuarpaaloqarpoq.

Arlaqaaluttut uani katersornikuuavut aqqutaanilu oqaaseqarfigilaarnikuullugit.

 

Tilbage til forrige trin

Gå til trin 5

Aallaqqaataanukaqqissavit?

Menumut pingaarnermukarit

Alloriarnerup tullianut piareerpit?

Alloriarneq 7-imukarit